Ngày xưa, có
gia đình một người thuyền chài có một cô gái rất xinh tươi. Khi cô đã lớn, nhiều
chàng trai muốn xin kết duyên với nàng, nhưng chưa có đám nào thành cả. Mãi về
sau một chàng trai người Quảng lấy được nàng làm vợ. Anh chàng là người khỏe mạnh,
làm nghề buôn hàng bằng thuyền mà ở đây người ta gọi là buôn ghe.
Sau thời kỳ ân ái ngắn
ngủi, đôi vợ chồng ấy phải rời nhau vì sinh kế. Người chồng theo thuyền, theo bạn
ra đi, để một mình vợ ở lại với gian nhà nhỏ.
Thế rồi, cứ chiều
chiều, người vợ lại ra bờ sông trông đợi bóng những cánh buồm tiến vào cửa
sông. Nhưng qua ba bốn tuần trăng mà chồng và các bạn của chồng vẫn không thấy
về. Những đoàn thuyền khác lần lượt cập bến không nhắc tới họ.
Người đàn bà đâm ra
lo sợ: hay là trận bão vừa qua đã nhận chìm thuyền xuống thủy phủ. Hay là chồng
mình làm điều gì thất thố, nên bọn quan quân địa phương đã giam tất cả mọi người
vào ngục tối... Năm, sáu tháng qua, người chồng vẫn chưa thấy về. Người đàn bà
đó hàng ngày ra đứng bờ sông nhìn những cánh buồm tiến vào cửa biển. Mỗi một
cánh buồm đối với nàng là một tia hy vọng, nhưng tia hy vọng ấy vừa lóe lên,
thì một chốc sau đó lại tắt ngay.
Đột nhiên chồng về
giữa lúc vợ đinh ninh sống một thân một bóng lạnh lẽo. Người lái buôn bước vào
nhà làm cho mọi người kinh ngạc và mừng rỡ. Anh kể rất dài về cuộc sống chung đụng
với những người khác nòi ở hải đảo. Nếu không có mưu trí thì anh và bạn hữu
chưa chắc đã sống sót để nhìn lại quê hương.
Thế là ngày vui trở
lại. Thú ái ân lại tràn ngập chăn gối cho bõ những lúc xa nhau. Nhưng vui chưa
trọn mà buồn đã xuất hiện. Sự nghi ngờ bỗng nảy nở trong lòng người chồng. Chồng
vốn là người cả ghen, lại cũng đã biết vợ ngày trước có phần nào tự do trong việc
giao thiệp. Bây giờ đây, người ta mách nhỏ với anh rằng: trong những ngày vừa
qua người đàn bà hay bỏ nhà ra đi từ buổi chiều cho đến tối mịt mới về.
Nghe đoạn: máu ghen của anh bừng bừng bốc lên. Hắn không ngờ trong những lúc
mình gian lao như thế, thì vợ lại có thể như thế được.
Những lời phân trần
của người vợ chẳng ăn thua gì. Trong tình cảnh đó, nàng chỉ đành ngậm miệng. Vì
thế chồng không tiếc tay hành hạ vợ. Không một lời oán trách, người đàn bà chỉ
biết mình khóc với mình mà thôi. Vợ càng làm thế, thì chồng lại càng lạnh nhạt. Một hôm
để cho vợ phải hối hận, người chồng lại cùng bạn dong buồm ra đi, không một lời
rỉ tai với vợ.
Người đàn bà ấy
không biết chồng đi đâu và bao giờ trở lại.
Nhưng một hôm, người
chồng lại cùng với các bạn bè trở về quê hương, sau một thời gian buôn bán ở
phương xa. Hắn làm ra rất nhiều tiền, nhưng hắn thấy tiền của không đủ lấp sự
trống trải trong lòng mình. Hắn ao ước được gặp lại vợ cũ để tìm hạnh phúc
trong sum họp. Lần này, chồng dự định lúc về sẽ khuyên dỗ cho vợ mình tu tỉnh để
nối lại những ngày thắm đẹp xưa kia.
Nhưng khi bước chân
vào nhà, người chồng thấy nhà lạnh lẽo. Xóm giềng cho hay rằng vợ anh bỏ đi đã
hơn một tháng. Hắn thấy gánh buồn đè nặng lên người. Hắn vơ vẩn đi lại bờ sông,
chỗ mà người ta cho biết là vợ mình lần trước cũng như lần này hay đứng đây
trông đợi. Sự hối hận tràn ngập trong lòng người đàn ông.
Tự nhiên hắn reo lên
vì xa kia bên cạnh cái tháp Chàm có bóng một người thiếu phụ nổi bật trong ánh
chiều giống hệt vợ mình. Mừng quá, hắn cắm đầu chạy tới. Quả đúng là vợ, nhưng
vợ bấy giờ đã hóa thành đá, con mắt vẫn đăm đăm nhìn về phía chân trời vô tận.
Thời gian bây giờ đã
xóa đi mất tích nhiều sự vật, những bức tượng người đàn bà cô đơn buồn rầu kia ở
Quảng-nam vẫn còn. Bên cạnh đó là một ngọn tháp cổ. Cái tượng đó người ta gọi
là tượng Bà-rầu. Vì tượng ở cạnh tháp, nên tháp cũng gọi là tháp Bà-rầu.
Hết.
Xem thêm các truyện
khác tại đây:
-----