Ngày xưa, ở dưới
chân núi Hồng-lĩnh về phía Đông nam, có một xóm nhỏ gồm mấy gia đình đánh cá. Họ
luôn sống giữa những tiếng gầm thét của sóng biển. Nhưng không may, một ngày
kia, một trận bão lớn đã cuốn đi khá nhiều nhân mạng cùng thuyền mảng và lưới
chài xuống thủy phủ. Những người sống sót hết đường sinh nhai, đành rủ nhau
ngày ngày lên núi kiếm củi đem về bán ở chợ. Đó là nghề ít vốn nhất nhưng lại
là nghề mệt nhọc nhất đối với họ, vì sườn núi phía họ ở mọc dựng đứng như bức
tường, muốn leo núi với gánh củi trên vai không thể không đi đường vòng ngoắt
ngoéo qua bao nhiêu thôn xóm khác. Thành ra, rừng thì gần nhưng đường thì
lại quá xa. Cho nên mọi người ước làm sao có một con đường từ xóm thẳng lên núi
để đi được nhanh chóng.
Bấy giờ trong xóm có
một ông lão nhà nghèo sống với vợ con trong một túp lều. Người ta gọi ông là cố
Đương, là vì hễ gặp việc gì khó khăn, bất kì việc của ai, ông đều ra đương lấy
và quyết làm kì được. Thấy việc trèo núi phải đi đường vòng rất xa, cố Đương
cho là việc vô lý hết sức. Thường những lúc rảnh rỗi, ông vẫn một mình lần mò
bám đá leo cây để tìm con đường đi kiếm củi gần nhất. Nhưng mỗi khi đứng
trước sườn núi cheo leo ông vẫn bực mình, nghĩ bụng: - "Nếu không ghép đá
thành bậc thang thì đừng có hòng vượt lên khỏi mấy cái dốc
này!". Ông đem ý ấy hỏi vợ. Vợ ông cho là việc rồ dại. Ông hỏi thử một vài
người làng, họ đều lắc đầu bảo: -Không được đâu cố Đương ạ! Chúng ta
còn phải lo miếng ăn hàng ngày đã chứ.
Đương trầm ngâm bảo
họ: - Cứ mỗi lần phải đi "năm xóm cây đa, ba xóm cây thị" để
vào nơi lấy củi, tôi lại muốn lộn tiết lên được!
Năm tuần trăng trôi
qua. Nghề kiếm củi đã trở nên nghề chính của mấy gia đình đánh cá thất bại kia.
Họ đã yên tâm với nghề nghiệp mới. Chỉ trừ có cố Đương là chưa thật yên tâm.
Một hôm cố bảo vợ: - Từ
ngày mai trở đi, bà gắng đi kiếm củi một mình. Còn tôi, tôi sẽ tìm
cách trổ một con đường mới lên núi. Ngày nào tôi làm xong, hai vợ chồng
mình tha hồ đi củi.
Người vợ vốn biết
tính chồng hễ nói là làm, nhưng lần này thì bà hết sức can
ngăn: - Ông đừng có địch với vua, đừng có đua với trời. Già kề miệng
lỗ rồi chứ còn trẻ trai gì nữa đâu!
Nhưng cố Đương an ủi: - Bà
đừng lo! Biển kia rất rộng người ta cũng vượt được. Dãy Giăng-màn rất cao người
ta cũng trèo qua. Bạt núi này thành đường thực ra không khó. Một mình tôi cũng
làm được. Bà hãy chịu khó ít lâu. Mai kia ta sẽ đi đốn củi gấp đôi gấp ba hôm
nay, lúc ấy cả xóm chúng ta sẽ sung sướng.
- Ông định ghép
bao lâu thì xong?
- Không nói trước
được. Một năm chưa xong thì hai, hai năm chưa xong thì bốn. Nếu tôi chết đi mà
vẫn chưa làm xong thì sẽ có người khác tiếp tục...
Thế là từ hôm đó, cố
Đương ngày ngày mang một mo cơm lên núi. Ông bạt đất. Ông nhổ cây. Ông khiêng
đá. Và ông ghép đá thành con đường tam cấp hướng thẳng lên núi. Công việc biết
bao nặng nề! Nhưng quả không có gì cản được cái chí con chim hồng chim hộc. Ông
càng làm càng khỏe, càng nhọc càng hăng. Cứ thế trong năm sáu tuần trăng, ông vẫn
sớm đi tối về như không biết mỏi là gì. Người vợ không nhịn được nữa, một hôm
kêu lên: - Tội gì để cho mình ông đầu tắt mặt tối, cả nhà ông
nheo nhóc rách rưới như thế. Ốc mang mình ốc chưa nổi lại còn mang cả cọc! Đường
làm thành thì ai cũng đi, đâu có riêng mình ông. Thôi! Từ nay ông đi đâu thì
đi, đừng có về nhà này làm gì nữa.
Nghe nói thế, cố
Đương lựa lời dỗ dành vợ. Nhưng người đàn bà cố tình làm cho chồng nản chí. Bà
ta nhất định không nuôi báo cô ông nữa.
Từ đấy ông thôi
không về nhà, dựng một túp lều ngay bên chỗ mình làm việc. Hễ ghép được đến đâu
ông lại dời lều đến đó. Thấy ông đói, những con vượn mang hoa quả đến cho ông.
Thấy ông đuối sức, những con bò rừng, những con nai ghé sừng nạy những tảng đá
giúp ông. Rồi những con chim thay nhau ca hát suốt ngày để cho ông quên mệt. Về
sau có mấy người trong xóm cũng tình nguyện đến làm với ông. Thấy thế, cố Đương
như tăng thêm sức mạnh, càng miệt mài với công việc.
Cứ như thế, sau năm
lần sim có quả, cố Đương đã mở được một con đường truông ngắn nhất từ xóm mình
thông lên những đỉnh cao trên dãy Hồng-lĩnh. Ông đã ghép đá thành tam cấp của
ba dốc núi khó đi nhất. Dân xóm lên núi xuống núi rất tiện và từ đó họ có thể
trong một ngày kiếm được mấy lần củi.
Ngày nay, ở phía Nam
Hồng-lĩnh, chỗ giáp giới hai huyện Nghi-xuân và Can- lộc có một cái truông gọi
là truông Vắn hoặc gọi là truông Ghép. Cái tên cố Đương người ta quen gọi
là cố Ghép.
Hết.
KHẢO DỊ
Tương tự với truyện
của ta, trong cổ tích Trung-quốc có truyện Ngu Công dời núi: Xưa ở Bắc-sơn
có một ông già 90 tuổi tên là Ngu Công. Ông rất bực bội vì trước nhà mình có
hai hòn núi Thái-hàng và Vương-ốc ngăn trở tầm mắt không cho nhìn đến chân trời
bát ngát. Ông quyết định hạ núi cho bằng. Ngày ngày ông đào núi đổ đi nơi khác.
Có người cười, ngăn ông. Ông đáp: - "Tôi chết đã có con, con tôi lại có
cháu, cháu tôi còn sinh nở nữa. Còn như núi thì có thêm gì đâu. Vậy thì tôi sợ
gì mà không dời nó đi chỗ khác".
Bấy giờ có thần Táo
Xà thấy vậy mới tâu lên Ngọc Hoàng thượng đế, Thượng đế phục chí Ngu Công, sai
hai con của Nga thị xuống giúp. Sau khi xuống, một người đội một hòn đặt ở
Sóc-đông, một người đội hòn kia đặt ở Ung-nam.
Xem thêm các truyện
khác tại đây:
-----
Comments
Post a Comment