Ngày xưa ở vạn
Lai-triều thuộc trấn Sơn-nam có một người lái buôn nước ngoài sang ta sinh cơ lập
nghiệp. Sau mấy chục năm nhờ có mánh khóe tích trữ: buôn lúc đầu mùa, bán khi
giáp hạt, lãi mẹ đẻ lãi con, hắn trở nên giàu có lớn. Trong nhà hắn vàng bạc
châu báu kể có ức vạn, những tay vương hầu cơ hồ không ai ăn đứt.
Khi trong tay đã có
tiền ròng bạc chảy, hắn nghĩ đến chuyện chuyển của về nước để cho con cháu bên
đó hưởng. Nhưng ngặt một nỗi hồi ấy triều đình ta có lệnh cấm rất nghiêm,
không cho khách nước ngoài đưa vàng bạc ra khỏi bờ cõi. Đã có nhiều người lén
lút đưa ra nhưng không che được mắt nhà chức trách nên của cải bị tịch thu, còn
người thì bị đuổi ra khỏi nước. Vì thế, hắn mới nghĩ ra cách giấu một số vàng bạc
ở bên này để rồi ngày sau, chờ khi có cơ hội tốt, con cháu hắn sẽ sang lấy về.
Hắn chuẩn bị việc đó rất kỹ lưỡng. Lấy cớ thờ Phật, hắn sẽ xin phép làng sở tại
dựng một ngôi chùa trên một cái đồi hoang gần nhà. Và trong khi đào móng làm
chùa, hắn sẽ bí mật xây một cái hầm chôn của ăn sâu xuống dưới đất. Còn việc bảo
đảm cho của khỏi mất, hắn sẽ tìm một người con gái còn đồng trinh chôn luôn bên
cạnh vàng bạc để làm thần giữ của. Nếu không phải là người hô đúng tín hiệu mà hắn
ước hẹn với thần thì đừng hòng đưa một ly của cải lên khỏi mặt đất. Thần sẽ vật
chết bất cứ một người lạ nào đến cửa hầm. Khi mưu tính đã kỹ lưỡng, hắn bèn để
ý đi tìm một người con gái còn đồng trinh.
Hồi ấy ở trong vùng
có một ông giám sinh, nhà không một mảnh đất cắm dùi. Ông có một cô con gái tuổi
mới mười tám, chưa có chồng. Nghe tin, người khách buôn vội mang cau rượu đến hỏi
cô gái về làm vợ lẽ. Tuy biết hắn giàu có, con mình có thể được nơi nương tựa,
nhưng ông giám sinh không chút bằng lòng vì không những ông không muốn gả con
cho người nước ngoài mà ông còn ghét cái thói con buôn, cho vay nặng
lãi của những bọn như hắn. Hắn cũng biết thế, bèn đặt lên mâm một trăm lạng
vàng, nói là xin đưa làm sính lễ. Trông thấy những nén vàng sáng chói, ông giám
sinh nghĩ đến mấy món nợ chưa cách gì trả được. Cuối cùng ông đành nhận lời gả
con cho hắn.
Từ khi lấy vợ về,
người khách buôn cho nàng ở một buồng riêng. Hắn rất chăm chút, rất
ghen tuông, nhưng có một điều là chẳng bao giờ ăn nằm với nàng. Cả đến cá thịt
hành tỏi hắn cũng không cho ăn lấy cớ là phải ăn chay niệm Phật. Ba tháng một lần,
hắn lại cho nàng một bộ xống áo mới.
Cứ như thế sau hai
năm, cô gái vẫn phòng không bóng chiếc.
Một hôm, nàng cố xin
phép chồng về nhà thăm cha. Từ chối mãi không được, bất đắc dĩ hắn phải để cho
đi nhưng căn dặn phải kiêng khem và phải trở về ngay. Cha con lâu ngày
không gặp nhau, mừng mừng tủi tủi. Ống giám sinh tỉ tê hỏi: "Từ khi
con ra đi, cha rất hối hận. Nếu nhà ta không túng đói thì con đâu chịu cảnh lẽ
mọn này. Vậy thường ngày nó đối đãi với con ra làm sao? Vì sao đã
hai năm chưa sinh nở gì cả?"
Nghe cha hỏi thế, cô
gái khóc lóc kể hết sự tình. Ông giám sinh ngạc nhiên: "Thôi rồi!
Chắc là nó chọn con làm thần giữ của, không nghi ngờ gì nữa. Vậy con có thấy
trong nhà nó có chuyện gì lạ không?"
"Trước kia, ăn
cơm tối xong là nó khóa cửa ngủ ngay. Chỉ có độ vài tháng nay tối nào cũng thấy
bố con nhà nó vác cuốc thuổng đi, gần sáng mới lại về."
Nghe nói, ông giám
sinh kêu lên: "Thế là việc sắp đến nơi rồi đó!".
Suy nghĩ một chốc,
ông đi lấy hạt vừng và hạt cải gói lại một gói đưa cho con và dặn rằng: "Con
hãy về sớm cho nó khỏi ngờ. Hễ lúc nào nó đem con đi đâu thì nhớ rắc những
hạt này xuống bên lối đi, để cho cha biết mà tìm."
Từ đó, ông giám sinh
đến thăm con luôn: có khi ba ngày một lần, có khi năm ngày một lần. Ông không
vào nhà rể, chỉ đứng ngoài cổng nhìn vào. Hễ thấy mặt con gái, ông mới yên tâm
lui gót.
Một lần ông giở bận
chút việc chưa đến được. Mãi mười ngày sau mới tới thì đã không thấy bóng con
đâu nữa. Chờ lâu sốt ruột, ông vội bước vào nhà rể, làm bộ tới hỏi thăm. Người
lái buôn thấy ông, lăng xăng tiếp đón ra chừng thân mật. Hắn cho ông biết là vợ
mình còn bận lên kinh đô cất hàng chưa về. Ông giám sinh vẫn giữ vẻ mặt tự
nhiên, nhận lời mời của rể rồi ngồi lại ăn cơm trưa. Thừa dịp đi tiểu, ông
ra sau vườn nhìn quanh nhìn quất, quả thấy hai bên lối đi dẫn ra đồng,
vừng và cải đã mọc xanh lăn tăn như đánh dấu.
Lập tức, ông đi một
mạch tới dinh trấn Sơn-nam. Trước mặt quan trấn thủ, ông trình bày mọi việc xảy
ra. Quan trấn thủ liền điểm lấy năm trăm quân sĩ đi suốt đêm về vạn Lai-triều.
Người ta theo chân ông giám sinh lần theo con đường mà vừng và cải đã kín đáo
mách hộ, đi cách nhà người khách chừng nửa dặm, thì đã thấy một cái am con vừa
mới xây xong trên một cái đồi hoang. Ông giám sinh thưa: - "Hẳn chỗ này chứ
không sai. Xin cho đào lên để khám!". Nhưng người rể của ông nhất định
không chịu. Hắn lấy cớ động mạch đất có quan hệ với vận mệnh nhà hắn nên cố
tình không cho lính đào.
Liền đó, quan trấn
thủ bắt hai bên làm tờ cam kết. Nếu đào không thấy gì thì ông giám sinh phải bỏ
tiền ra xây lại am và phải bồi thường thiệt hại cho chàng rể. Trái lại, nếu
phát hiện được tiền nong của cải gì thì người chủ am đó không được nhận. Giấy làm xong, người khách buôn không chịu ký, nhưng cũng nhất định
không chịu thú nhận. Thấy thế, quan lại càng ngờ vực, liền hạ lệnh cho lính cứ
đào ngay, sự chủ muốn hay không cũng mặc.
Mới đào được khoảng
một khoảng rộng bằng cái nong thì đã thấy hiện ra một bờ gạch xây chìm. Bờ gạch
chạy dài chừng một gian nhà, sâu xuống ngập đầu người, trên xây theo lối cuốn bằng
gạch Bát-tràng rất kiên cố.
Trong khi người
khách buôn lăn ra khóc nức nở thì một toán lính đã tìm được cửa hầm. Lớp gạch vừa
đổ xuống đã hiện ra ánh sáng le lói của hai ngọn đèn. Họ đi lần vào thì thấy cô
gái ngồi bên cạnh đèn, trên một cái ghế dựa bằng đá, đầu gục xuống, hai chân dạng
ra hai bên, mỗi chân đạp lên một cái cong lớn. Ông giám sinh mếu máo ôm chầm lấy
con. Nhưng ông không sao nhấc con lên được vì hai tay cô gái đã bị trói vào
bành ghế mà miệng thì bị gắn kín bằng nhựa. Nậy nhựa ra thấy có một củ
sâm chưa tan hết. Ngực nàng vẫn còn đập thoi thóp. Người ta vội vực lên để cứu
chữa, đồng thời đóng gông tên lái buôn gian ác giải đi.
Khi toán lính soát mọi
vật thì thấy hai cái cong mà cô gái đạp chân lên, mỗi cong có đề mấy
chữ: "Một nghìn cân hoàng kim". Bên tả bên hữu có hai dãy cong nhỏ mỗi
dãy mười cái, ngoài đều có chữ đề: "Năm trăm cân bạch kim". Mở ra điểm
lại đúng như số đã đề. Hai cây đèn cũng một bằng vàng, một bằng bạc.
Nhờ được sự chăm sóc
chu đáo nên cô gái dần dần tỉnh lại. Nghe kể chuyện, người ta mới biết là cô
gái bị chôn sống đã được mười ngày. Quan trấn chia số của cải ra làm ba: cha
con ông giám sinh được hưởng một phần, còn bao nhiêu tịch thu làm của công. Còn
người lái buôn bị đem ra pháp trường xử trảm.
Hết.
Xem thêm các truyện
khác tại đây:
-----